Logowanie do serwisu Problem z logowaniem
 

Kontrola korespondencji

  • Tajemnica komunikowania się jest jednym z praw przysługujących obywatelom. Ograniczenie tego prawa może nastąpić jedynie w przypadkach ściśle opisanych w ustawie, w sposób w niej szczegółowo określony.
  • Książka omawia liczne zagadnienia i problemy związane z kontrolą korespondencji oraz jej pozyskiwaniem na potrzeby procesu karnego. Publikacja prezentuje jest także problematykę kontroli operacyjnej, której częścią jest uzyskiwanie i utrwalanie treści korespondencji, w tym korespondencji prowadzonej za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
  • Osoby zajmujące się dostępami do informacji publicznej znajdą w monografii obszerne informacje, związane z żądaniem wydania korespondencji i ich kontroli, które adresowane są do podmiotów posiadających stosowne środki i zasoby pozwalające na realizację tych żądań.
Fragment tekstu z książki:
Rozdział VIII. Odpowiedzialność karna za naruszenie tajemnicy korespondencji

Na gruncie Kodeksu karnego przepisem odnoszącym się bezpośrednio do naruszenia tajemnicy korespondencji jest przepis art. 267 KK. Rozdział XXXIII, KK zatytułowany „Przestępstwa przeciwko ochronie informacji”, zawiera jednak szereg innych przepisów, które penalizują zachowania naruszające ochronę informacji, gdzie chronionymi informacjami są także informacje objęte tajemnicą korespondencji. Warto przeanalizować te przepisy z punktu widzenia ochrony tajemnicy komunikowania się oraz treści stanowiących tajemnicę komunikowania się, w szczególności chronionych tajemnicą telekomunikacyjną.

Bezprawne uzyskanie informacji

1. Nielegalne pozyskanie informacji jest penalizowane w Kodeksie karnym. Przepis art. 267 KK penalizuje zachowania polegające na bezprawnym uzyskaniu dostępu do informacji objętych ochroną oraz do systemu informatycznego, jak również podejmowanie zachowań zmierzających bezpośrednio do ich uzyskania (stosowanie urządzeń podsłuchowych, wizualnych i innych lub oprogramowania). Szczególny typ przestępstwa przewidziany jest w art. 267 § 4 KK, a polega on na ujawnieniu innej osobie bezprawnie uzyskanej informacji.

Zgodnie z art. 267 § 1 KK, kto bez uprawnienia uzyskuje dostęp do informacji dla niego nieprzeznaczonej, otwierając zamknięte pismo, podłączając się do sieci telekomunikacyjnej lub przełamując albo omijając elektroniczne, magnetyczne, informatyczne lub inne szczególne jej zabezpieczenie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Przestępstwo z art. 267 § 1 KK stanowi naruszenie tajemnicy korespondencji. Ochrona poufności korespondencji występuje z punktu widzenia zarówno adresata, jak i nadawcy wiadomości, obie więc strony komunikacji są chronione przed ingerencją dokonaną nie tylko przez osoby trzecie, ale także przez nie same.

Przedmiotem ochrony przestępstwa z art. 267 KK jest szeroko rozumiane prawo do dysponowania informacją, które ma charakter prawa podmiotowego. Znajduje ono swój wyraz w ochronie tajemnicy komunikowania się (art. 49 Konstytucji RP). Przestępstwa z art. 267 KK godzą w ten aspekt prawa do dysponowania informacją, który pojawia się w prawie do wyłączności w dostępie do informacji oraz w prawie do tajemnicy przekazu informacji. Komu przysługuje prawo do dysponowania określoną informacją rozstrzygają odrębne regulacje. Przykładem są postanowienia art. 159 ust. 1 PrTelekom, które definiują tajemnicę telekomunikacyjną. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu zakazane jest zapoznawanie się, utrwalanie, przechowywanie, przekazywanie lub inne wykorzystywanie treści lub danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną przez osoby inne niż nadawca lub odbiorca komunikatu, chyba że wystąpi jednak z czterech sytuacji opisanych w tym przepisie, przykładowo będzie to konieczne z innych powodów przewidzianych ustawą lub przepisami odrębnymi (art. 159 ust. 2 pkt 4 PrTelekom).

Przepis ten obejmuje sankcją tylko niektóre zakazy wynikające z art. 159 ust. 2 oraz art. 160 ust. 3 PrTelekom. W tym zakresie, w jakim tajemnica telekomunikacyjna obejmuje dane osobowe użytkowników końcowych, naruszenia obowiązku zachowania tajemnicy podlegają sankcjom przewidzianym w ustawie o ochronie danych osobowych. W szczególności dotyczy to art. 49 ust. 1 i art. 51 OchrDanychU. Krąg podmiotów podlegających odpowiedzialności na podstawie tej ustawy jest jednak węższy i obejmuje co do zasady osoby odpowiedzialne za przetwarzanie danych osobowych w związku z działalnością telekomunikacyjną: administratora danych, którym z reguły będzie przedsiębiorca telekomunikacyjny, podmioty z nim współpracujące, szczególnie podmioty wymienione w art. 165 ust. 5 PrTelekom oraz osoby zatrudnione przy przetwarzaniu danych.

2. Sposób popełnienia przestępstwa z art. 267 § 1 KK polega na uzyskaniu bez uprawnienia dostępu do informacji nieprzeznaczonej dla sprawcy. Przepis ten wymienia następujące sposoby uzyskania dostępu do takiej informacji:
1)    otwarcie zamkniętego pisma, np. przez rozklejenie lub rozdarcie koperty;
2)    podłączenie się do sieci telekomunikacyjnej, np. do Internetu;
3)    przełamanie lub ominięcie elektronicznego, magnetycznego, informatycznego lub innego szczególnego jej zabezpieczenia.

Ważne
Przełamaniem zabezpieczenia jest np. rozszyfrowanie kodu lub hasła dostępu do informacji znajdujących się w sieci.

W praktyce nie budzi większych wątpliwości popełnienie przestępstwa z art. 267 § 1 KK poprzez otwarcie zamkniętego pisma. Zdecydowanie więcej wątpliwości nastręcza ocena zachowania polegającego na podłączeniu się do sieci telekomunikacyjnej, czy przełamaniu lub ominięciu elektronicznego, magnetycznego, informatycznego lub innego szczególnego jej zabezpieczenia. Chodzi oczywiście o bezprawne podłączenie się do sieci telekomunikacyjnej. Sieć telekomunikacyjną definiuje przepis art. 2 pkt 35 PrTelekom. W literaturze użyte w art. 267 § 1 KK znamię czasownikowe „podłączenia się” do sieci telekomunikacyjnej jest definiowane jako zachowanie polegające na przyłączeniu urządzenia odbiorczego do sieci kablowej lub innej infrastruktury służącej do przekazywania informacji. Przywoływana jest definicja połączenia z prawa telekomunikacyjnego (art. 2 pkt 24a). Zgodnie z tą definicją połączenie oznacza fizyczne lub logiczne połączenie telekomunikacyjnych urządzeń końcowych pozwalające na przesłanie przekazów telekomunikacyjnych. Wskazuje się, że co prawda użyte w Prawie telekomunikacyjnym określenie „połączenie” obejmuje także fizyczne połączenie urządzeń, ale definicja zawarta w art. 2 pkt 24a PrTelekom ma charakter definicji projektującej. Zwraca się uwagę, że gdyby ustawodawca chciał objąć penalizacją z art. 267 § 1 KK także przyłączenie do sieci bezprzewodowych, to posłużyłby się terminem „połączenie”. Użycie terminu „podłączenie” sugeruje inny zakres znaczeniowy, obejmujący wyłącznie połączenie fizyczne.
Zobacz także:
Więcej o dostępie do informacji publicznej znajdziesz w module Informacja publiczna, bezpieczeństwo publiczne >>



 

Nasza oferta

Masz pytanie dotyczące naszej oferty?

 
Zadzwoń     800 800 025
22 311 22 22

lub zostaw numer telefonu

oraz e-mail

Wyrażam zgodę Wydawnictwu C.H.Beck sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie 00-203, ul. Bonifraterska 17 na:

przesyłanie na podany adres e-mail/numer telefonu wiadomości zawierających informacje handlowe przesyłane przez Wydawnictwo C.H.Beck,
wykorzystywanie podanego numeru telefonu dla celów marketingu bezpośredniego Wydawnictwa C.H.Beck.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 29.8.1997 r. o ochronie danych osobowych informujemy, iż administratorem Pani/Pana dobrowolnie podanych danych osobowych jest Wydawnictwo C.H.Beck sp. z o.o., z siedzibą w Warszawie (00-203) przy ul. Bonifraterskiej 17. Dane osobowe będą przetwarzane w celach kontaktowych administratora danych, w szczególności w celu przedstawienia oferty. Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie podmiotom upoważnionym na podstawie przepisów prawa. Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Wyślij >>
Testuj bezpłatnie

Wydawnictwo C.H.Beck
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa
Tel: 800 800 025, 22 311 22 22
E-mail: legalis@beck.pl
NIP: 522-010-50-28, KRS: 0000155734
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy
w Warszawie Kapitał Spółki: 88 000 zł